Kort antwoord, met prijzen van 16 november 2026 bij Alternate: voor de meeste gaming-pc's koop ik de Ryzen 5 9600X voor 179 euro. Wie snelle shooters speelt of zware strategiegames, neemt de Ryzen 7 9800X3D voor 399 euro. Dat klinkt duur, maar in Nederland kost de oudere 7800X3D op dit moment 379, en voor 20 euro extra krijg je 11 procent meer snelheid in games. Aan de 7800X3D begin ik hier dus niet.
De prijzen komen van alternate.nl, inclusief btw, opgehaald in de middag van 16 november. De snelheid in games komt uit de TechPowerUp-gamingindex (720p met een RTX 5090, zodat alleen de processor telt). Bij elke keuze staat een knop die hem in onze configurator naast een videokaart zet, want "welke cpu" hangt altijd af van de kaart en de resolutie.
Lees ook:
Prijzen en gamesnelheid op 16 november
In de index staat de Ryzen 7 5800X3D op 100. Hoger is sneller in games als de videokaart niet remt, lager is trager. De laatste kolom is de prijs gedeeld door de index: wat je betaalt per punt gamesnelheid.
| Processor | Socket | Cores / threads | Prijs, euro | Gamingindex | Euro per punt |
|---|---|---|---|---|---|
| Core i5-12400F | LGA1700 | 6 / 12 | 149,90 | 82,4 | 1,82 |
| Ryzen 5 9600X | AM5 | 6 / 12 | 179,00 | 103,3 | 1,73 |
| Core Ultra 5 250KF Plus | LGA1851 | 18 / 18 | 219,00 | 103,4 | 2,12 |
| Core i5-14600KF | LGA1700 | 14 / 20 | 251,90 | 104,0 | 2,42 |
| Ryzen 7 9700X | AM5 | 8 / 16 | 289,00 | 106,6 | 2,71 |
| Ryzen 5 7600X | AM5 | 6 / 12 | 299,00 | 97,4 | 3,07 |
| Core Ultra 7 270K Plus | LGA1851 | 24 / 24 | 324,90 | 106,5 | 3,05 |
| Ryzen 7 7700X3D | AM5 | 8 / 16 | 339,00 | 111,0 | 3,05 |
| Ryzen 7 5800X3D | AM4 | 8 / 16 | 359,00 | 100,0 | 3,59 |
| Ryzen 7 7800X3D | AM5 | 8 / 16 | 379,00 | 114,9 | 3,30 |
| Ryzen 7 9800X3D | AM5 | 8 / 16 | 399,00 | 127,7 | 3,12 |
| Ryzen 7 9850X3D | AM5 | 8 / 16 | 404,90 | 129,6 | 3,12 |
Controleer je eigen build. De index laat zien hoe snel een cpu is als niets hem tegenhoudt. In je pc houdt de videokaart hem tegen, op 4K meer dan op 1080p. De configurator zet ze samen en laat zien hoeveel frames je echt haalt.

Opvallend is hoe anders de Nederlandse prijzen liggen dan de Duitse. Bij geizhals.de kost de 7600X 148,90 en is hij een koopje, bij Alternate staat hij op 299 en hoort hij in het rijtje "niet kopen". De Ryzen 5 5600, in Duitsland de beste budgetkeuze, verkoopt Alternate niet meer; alleen de 5600XT voor 179 staat erin, en dan neem je voor hetzelfde geld een 9600X.
Drie budgetten, drie antwoorden

- Rond 150 euro: Core i5-12400F (149,90). Zes cores, index 82,4, en de LGA1700-borden met DDR4 houden de rest van de pc goedkoop. Het nadeel: de socket is af, sneller dan de 14e generatie wordt het daar niet.
- Rond 200 euro: Ryzen 5 9600X (179). Voor de meeste gaming-pc's de juiste keuze deze maand. 25 procent sneller dan de 12400F voor 29 euro meer, 65 W, op een socket die AMD nog jaren ondersteunt. Intel's tegenhanger is de Core Ultra 5 250KF Plus voor 219, bijna gelijk in de index (103,4 tegen 103,3).
- Rond 400 euro: Ryzen 7 9800X3D (399). 24 procent sneller dan de 9600X in tests waar de cpu de grens is. Dat zie je in shooters op hoge framerates, drukke straten in Cyberpunk 2077 en grote strategiegames.
De processor is het kleinere deel van de rekening. Een Ryzen 5 9600X met een Gigabyte B650M Gaming Plus WIFI (139) en 32 GB DDR5-6000 CL30 (Klevv Bolt V, 529) kost samen 847 euro, nog zonder koeler. Met de 9800X3D wordt dat 1067. Het geheugen alleen kost meer dan elke processor in de tabel.
Wanneer X3D het geld niet waard is
De index wordt met opzet gemeten op 720p met een RTX 5090, zodat de videokaart geen rol speelt. Thuis speel je waarschijnlijk op 1440p met een veel goedkopere kaart. Daarom heb ik ons configuratormodel laten rekenen met een RTX 5070 Ti, een kaart die dit jaar veel gekocht wordt, en vier processors.

Op 1440p haalt de 9800X3D gemiddeld 125 frames en de 9600X 123. Op 4K komen alle vier uit op 74: daar bepaalt de kaart het in elke game. Zelfs de Ryzen 5 5600 zit op 1440p maar 4 procent achter de 9800X3D.
Een gemiddelde op maximale instellingen verbergt wel precies de momenten die je merkt. In de 720p-test van TechPowerUp in Cyberpunk 2077 loopt de Ryzen 5 5600 vast op 153,8 frames en de 7800X3D op 221,8. Mijn vuistregel: verhalende games op 1440p of 4K met 60 tot 100 frames, dan de 9600X en de 220 euro verschil naar de videokaart. Counter-Strike 2 op een 240 Hz-scherm of Anno 117 laat in een potje, dan is X3D waar het voor gemaakt is.
De cijfers in de grafiek zijn een schatting van ons model, geen meting: gemiddelde fps van de kaart volgens TechPowerUp, per game afgekapt op het cpu-plafond uit hun 720p-metingen.
Upgraden zonder nieuw moederbord

Heb je al een AM4-bord met DDR4, dan is de Ryzen 7 5800X3D de upgrade die geen nieuw geheugen kost. Alternate vraagt er 359 euro voor. Hij scoort precies 100 waar een Ryzen 5 5600 op 76,9 staat, dus 30 procent meer in games waar de cpu remt, na alleen een BIOS-update. Voor een processor uit 2022 is dat veel geld, maar een overstap naar AM5 met 9600X, bord en DDR5 kost 847, dus voor een AM4-bezitter blijft het de goedkopere route. Over upgraden op AM4 schreef ik eerder uitgebreider, toen de 5500X3D nog te koop was.
Op LGA1700 werkt het net zo. Een Core i5-14600KF voor 251,90 past in het bord van een i5-12400F en geeft 26 procent meer in de index.
Wat je voor dit geld niet koopt

- Ryzen 5 7600X voor 299. Trager dan de 9600X en 120 euro duurder. In Duitsland kost dezelfde chip de helft.
- Ryzen 7 7800X3D voor 379. Een prima processor op de verkeerde prijs, zolang de 9800X3D 399 kost.
- Ryzen 7 7700X3D voor 339. Een lager geklokte 7800X3D. Voor 60 euro meer heb je de 9800X3D, 15 procent sneller.
- Ryzen 7 9850X3D voor 404,90. 1,5 procent sneller dan de 9800X3D in de index. Niet te zien in games, dus alleen als de 9800X3D uitverkocht is.
De Ryzen 5 7500X3D voor 199 staat niet in de tabel, omdat TechPowerUp hem niet getest heeft. TechSpot deed dat op 5 januari 2026 (RTX 5090, 12 games op 1080p): in hun set 11 procent trager dan de 7800X3D en 10 procent sneller dan de 9600X. Voor 20 euro boven een 9600X is hij in Nederland het overwegen waard als je vooral shooters speelt.
Stroomrekening en tweedehands

Drie uur gamen per dag tegen het EU-gemiddelde van Eurostat, 0,28 euro per kWh (eerste helft 2026), gerekend op opgegeven vermogen: de 9600X kost hooguit 20 euro per jaar, de 7800X3D 37. Een Core i7-14700KF die op zijn turbolimiet van 253 W mag blijven hangen, kost 78. In echte games haalt geen van drieën die waarden, dus zie het als bovengrens.
Een processor is het veiligste onderdeel om tweedehands te kopen: hij werkt of hij werkt niet, en er slijt niets aan. Op Marktplaats en in het Tweakers-forum staan genoeg 5600X- en 5800X-chips van mensen die naar AM5 gaan. Bekijk bij een AM4-chip de pinnen aan de onderkant op foto's voor je betaalt, en vraag de originele bon als je de drie jaar AMD-garantie wilt houden.
Controleer je eigen build

Deze pagina houdt haar adres en krijgt elke maand nieuwe prijzen. Lees je haar later in november, open dan de pc-configurator: kies je videokaart, resolutie en processor en hij laat zien hoeveel frames de cpu je kost en waar 100 euro extra geen frames meer oplevert. Je kunt ook bij een game beginnen en het goedkoopste paar krijgen dat er 60 of 144 frames haalt.
Bronnen
Prijzen: alternate.nl, prijs in de zoekresultaten incl. btw, momentopname FramesGames 16 november 2026; Duitse vergelijkingsprijzen: geizhals.de, dezelfde dag. Gamingindex: TechPowerUp, review Ryzen 7 5800X3D 10th Anniversary, review Ryzen 7 9800X3D en review Ryzen 7 7700X3D, 720p met RTX 5090, Ryzen 7 5800X3D = 100. Ryzen 5 7500X3D: TechSpot, review van 5 januari 2026. Stroomprijzen: Eurostat, stroomprijzen voor huishoudens, eerste helft 2026. Opgegeven vermogen: specificaties van AMD en Intel. Frames met de RTX 5070 Ti zijn berekend door FramesGames met het configuratormodel en zijn een schatting, geen meting. Productfoto's: AMD.





