Bijna elke Radeon-bezitter kent het. Een nieuwe game heeft precies één upscaler, dat is DLSS, en DLSS werkt niet op jouw kaart. Of er is FSR, maar versie 2.1, het soort dat alles uitsmeert zodra je de camera draait. De studio gaat dat niet meer bijwerken, want de game is drie jaar oud en er werkt niemand meer aan.
- Welk probleem het oplost
- Wat het ondersteunt
- Wat die ruil werkelijk kost
- Waarom dit meer voorstelt dan het lijkt
- Welke versie actueel is: 0.9.4 en de komende v10
- Zo installeer je het
- Zo update je OptiScaler naar een nieuwe versie
- OptiScaler verwijderen
- De snelle manier
- Handmatig, de complete lijst
- Uitzetten zonder iets te verwijderen
- De game start niet meer na het verwijderen
- De fout "dll not found" en wat die echt betekent
- Na een game-update
- Twee waarschuwingen die zwaarder wegen dan de rest
- Waar het project woont
- Persoonlijk
OptiScaler lost dat bot en doeltreffend op. Het gaat tussen de game en de upscaler zitten en verwisselt de een voor de ander. De game denkt dat hij via DLSS rendert. In werkelijkheid krijgt hij FSR 4.
Welk probleem het oplost
De upscaler in een game wordt tijdens de ontwikkeling vastgezet. De studio kiest er één, meestal degene waarvoor betaald werd of degene die het makkelijkst in te bouwen was. Daarna valt jouw videokaart binnen die keuze, of niet.
OptiScaler onderschept de aanroepen die de game naar zijn upscaler doet en stuurt ze door. Vanaf daar bepaal jij wat het beeld werkelijk opbouwt.
- De game heeft alleen DLSS en jij hebt AMD. Je zet FSR 4 aan en krijgt fatsoenlijke beeldkwaliteit in plaats van een grijs menu-item.
- De game heeft een oeroude FSR 2. Ruil hem in voor FSR 4 of XeSS en het uitsmeren in beweging verdwijnt.
- De game heeft helemaal geen frame generation. OptiFG kan het toevoegen waar de makers het nooit inbouwden.
- Je wilt zelf sleutelen. Verscherping, presets, verhoudingen, dynamische resolutie, het staat allemaal open.
Wat het ondersteunt
De lijst hangt af van waar de game op draait.
- DirectX 12. XeSS, FSR 2.1.2 en 2.2.1, FSR 3.X, FSR 4.X, DLSS.
- DirectX 11. FSR 2.2.1, FSR 3.1.2, DLSS, XeSS 2.X op Intel Arc-kaarten, plus DX12-upscalers via de D3D11on12-brug.
- Vulkan. FSR 4.X, FSR 2.1.2 en 2.2.1, FSR 3.1, DLSS, XeSS 2.x.
- Frame generation. FSR3-FG, XeFG en FSR4-FG, nog experimenteel en alleen op DirectX 12.
Eén ding om te onthouden: FSR 4 aan de uitgangskant vroeg vroeger een AMD-kaart. Eerst betekende dat alleen Radeon RX 9000 op RDNA 4, daarna stelde AMD in juli 2026 FSR 4.1-upscaling open voor de RX 7000-serie, en de RX 6000-serie is beloofd voor begin 2027. Die regel is inmiddels losser. FSR 4.1.1 kreeg een INT8-model, en OptiScaler kan het afdwingen op RDNA 3-laptops, Intel Arc en zelfs GeForce, met de kanttekening dat niet-ondersteunde kaarten zonder melding terugvallen op FSR 3. Per kaart, met de instellingen en de controle, in FSR 4.1.1b op oudere AMD- en NVIDIA-kaarten.
Wat die ruil werkelijk kost
Gratis is hier niets, en zonder dit stuk zou de gids oneerlijk zijn. FSR 4 bouwt het beeld op met een neuraal model, en dat model moet ergens gerekend worden. Op de kaarten waarvoor het geschreven is, zit die prijs er al in. Op oudere Radeons niet.
| Uw kaart | Status van FSR 4.1 | Prijs tegenover FSR 3.1 op dezelfde kaart |
|---|---|---|
| RX 9000, RDNA 4 | eigen techniek vanaf de start | het ijkpunt, er valt niets in te leveren |
| RX 7900 XTX | opengesteld in juli 2026 | 11 procent in Quality, 14,5 in Performance |
| RX 7800 XT | opengesteld in juli 2026 | 7 procent in Quality, 9 in Performance |
| RX 7600 | opengesteld in juli 2026 | 7 procent in Quality, 9 in Performance |
| RX 6000, RDNA 2 | beloofd voor begin 2027 | onbekend, en er is reden om slechter te verwachten |
De reden zit in het silicium. RDNA 4 rekent het model in FP8 op de AI-versnellers van de tweede generatie. RDNA 3 moet hetzelfde werk in INT8 doen, en AMD zei te mikken op gelijke beeldkwaliteit over de generaties heen, precies daarom betalen de oudere kaarten in beelden. De RX 6000 heeft helemaal geen AI-versnellers, daar komt het werk bij de stream processors terecht.
Zie het als een ruil en niet als verlies. U levert enkele procenten in op een RX 7800 XT en krijgt een opschaler die niet uitsmeert in beweging. Wegen die beelden zwaarder, zet dan een stand lager: FSR 4.1 in Performance op een RX 7900 XTX blijft sneller dan FSR 3.1 in Quality, en het ziet er ook nog beter uit.
Waarom dit meer voorstelt dan het lijkt
Upscalers verwisselen bestond al voor OptiScaler. Het zag er alleen anders uit.
De builds die echt werkten stonden op Patreon, toegang kostte geld, updates kwamen wanneer het de maker uitkwam, en de broncode zag niemand ooit. Je betaalde voor een DLL die je vervolgens in je gamemap zette, en je nam het op goed vertrouwen aan. Verloor de maker zijn interesse, dan stopten de updates gewoon, en daarmee stierf de ondersteuning voor nieuwe FSR-versies.
Het project is daar helder over. OptiScaler is gratis, staat op GitHub onder de GPL-3.0-licentie, en de makers noemen elke vraag om geld ronduit oplichterij.
Het verschil zit niet alleen in de prijs. Open broncode betekent dat iedereen kan bekijken wat er in jouw grafische pijplijn wordt geïnjecteerd, niet alleen degene aan wie je geld hebt overgemaakt. Voor een mod die zich in de graphics haakt, is dat het hele punt.
Welke versie actueel is: 0.9.4 en de komende v10
Op 14 september 2026 is de nieuwste stabiele versie OptiScaler 0.9.4, uit sinds 18 juli. Die installeer je, tenzij je met nightly builds aan de slag wilt. Het archief van deze versie is 444.973 keer gedownload, meer dan alle andere releases van 2026 samen, en het project staat op GitHub op bijna 11.000 sterren.
- Wat er in het archief zit. Een ondertekende build van OptiScaler 0.9.4, Fakenvapi 1.4.1, dlssg_to_fsr3 van Nukem versie 0.130, FidelityFX SDK 2.3 met FSR 4.1.1 en FSR-FG 4.0.1, en XeSS SDK 3.0.1. Je hoeft niets los te downloaden.
- Het belangrijkste in 0.9.4. Volledige ondersteuning voor FSR 4.1.1, waarin een INT8-model zit. Officieel staat AMD dat alleen toe op desktop-RDNA 3, dus Radeon RX 7000.
- Op niet-ondersteunde kaarten. RDNA 3 en 3.5 in laptops, GeForce en Intel Arc forceer je met Fsr4ForceEnableInt8=true in OptiScaler.ini. Laat de optie Fsr4Update met rust: op die kaarten valt die stil terug op FSR 3.
- Zo check je dat het echt FSR 4 is. Zet het watermerk aan, in de overlay of met Fsr4EnableWatermark=true. Het toont FSR4, FSR4-i8 of FSR3, en is de betrouwbaarste manier om een stille terugval te zien.
- RX 6000 op Windows. De makers raden aan voorlopig op FSR 4.0.2c INT8 te blijven, dat niet in het archief zit. De reden is een compilerregressie in de drivers van AMD die ghosting veroorzaakt.
- Linux. Je hebt een recente Proton met de nieuwste VKD3D-commits nodig, en voor FSR4-FG ook Mesa 25.2 of nieuwer en een Wine-prefix op Windows 11.
Tegelijk werkt het team aan OptiScaler v10. Nightly builds 10.0.0-pre1 verschijnen dagelijks in een aparte repository OptiScaler-nightly, de nieuwste bij deze update is van 14 september. De lijst met wijzigingen in ontwikkeling is lang, en een deel ervan verandert de installatie.
- Een aparte map. Alle meegeleverde bestanden, upscalers, frame generation en OptiPatcher, verhuizen naar een submap OptiScaler. De mod overschrijft dan geen gamebestanden meer, in de hoofdmap blijven alleen OptiScaler zelf, de config en de setupscripts.
- Fakenvapi ingebouwd. Een losse fakenvapi.dll is niet meer nodig.
- Frame generation in DirectX 11. Voorlopig alleen via OptiFG en met prestatieverlies door de koppeling met DX12.
- DLSSG als uitvoer. Echte DLSS Frame Generation blijft RTX 40 of nieuwer vereisen. Oudere Streamline 1-games zoals The Witcher 3 en A Plague Tale: Requiem krijgen experimentele ondersteuning voor hun DLSSG.
- Een nieuwe manier om FSR 4 INT8 te forceren. De optie uit 0.9.4 wordt Fsr4ForceModel=2, en eigenaren van een RX 6000 kunnen een eigen amdxc64.dll neerzetten om FSR 4.1.1 te proberen zonder driver terug te zetten.
- Kleine dingen die helpen. XeLL op kaarten die niet van Intel zijn, een vergrootglas om pixel voor pixel te vergelijken, en een nieuw invoersysteem voor de overlay dat de muis in lastige games moet repareren.
Nightly builds zijn de voorhoede van de ontwikkeling en mogen gewoon stuk gaan. Voor normaal spelen installeer je 0.9.4. We komen terug op v10 zodra die stabiel verschijnt: met de nieuwe mapindeling verandert ook de lijst met te verwijderen bestanden hieronder.
Zo installeer je het
Dit is geen klus voor een mod manager. Je kopieert bestanden met de hand naar de gamemap. Dat klinkt erger dan het is: het geheel kost ongeveer drie minuten.
Manier één, via het script
- Download de laatste stabiele build van de releasepagina op GitHub. Geen enkele andere bron.
- Zoek de map met het uitvoerbare bestand van de game. Niet de installatiemap, maar de map waar de exe echt staat. Bij games op Unreal Engine is het pad meestal
Game\Binaries\Win64. - Pak de hele inhoud van het archief daarin uit.
- Start het setupscript uit het archief. Het vraagt zelf welke videokaart je hebt, Nvidia, AMD of Intel, en hernoemt de DLL voor je.
- Het script vraagt of je DLSS-invoer wilt gebruiken. Op AMD en Intel antwoord je ja. Mogelijk biedt het ook OptiPatcher aan, accepteer dat ook.
- Klaar. Staat er een hernoemde DLL en een bestand
OptiScaler.iniin de map, dan is de installatie gelukt.
Manier twee, met de hand
Er verschilt één stap: je hernoemt OptiScaler.dll zelf. Kies een naam uit de lijst die de game zeker inlaadt:
dxgi.dll, winmm.dll, d3d12.dll, dbghelp.dll, version.dll, wininet.dll, winhttp.dll of OptiScaler.asi.
Waar te beginnen. De makers raden dxgi.dll aan, die werkt bij de meeste games. Gebeurt er niets, probeer dan de volgende naam uit de lijst. Laat OptiScaler.ini met rust, die moet precies zo heten.
Eén bijzonder geval: de game ondersteunt alleen FSR 2 of 3 en heeft helemaal geen DLSS. Dan heb je ook nvngx_dlss.dll nodig, te halen bij TechPowerUp of uit de Streamline SDK-repository, ernaast geplaatst en met de kopie hernoemd naar nvngx.dll.
Bediening in de game
- Insert. Opent het instellingenpaneel over de game heen. Flikkert het paneel en verdwijnt het meteen, probeer dan Alt plus Insert, dat helpt bij sommige toetsenbordindelingen.
- Page Up. Toont de prestatieteller. Met Page Down wissel je de weergave.
- End. Zet frame generation aan en uit.
Zo update je OptiScaler naar een nieuwe versie
Installeer een nieuwe versie niet over de oude heen. De makers beschrijven twee manieren, en beide kosten een paar minuten.
- De veilige manier. Start Remove OptiScaler.bat in de gamemap en druk op Y. Het script verwijdert alle bestanden van OptiScaler, inclusief Fakenvapi, de Nukem-mod en OptiPatcher, maar laat de upscalerbibliotheken staan. Download daarna de nieuwe versie en installeer die zoals gewoonlijk.
- De snelle manier. Download de nieuwe versie, hernoem OptiScaler.dll naar de naam die hij in die game heeft, bijvoorbeeld dxgi.dll, en vervang het oude bestand ermee.
Controleren is makkelijk: open de overlay met Insert, het versienummer staat in de titel van het venster.
OptiScaler verwijderen
Terugdraaien kost ongeveer een minuut, en dat is het sterkste argument om OptiScaler uberhaupt te proberen. Het addertje is dat de installatie meer dan een bestand in de gamemap zet, dus de hernoemde DLL weggooien en klaar is het niet altijd. Hieronder de volledige lijst, rechtstreeks van de verwijderpagina van het project zelf, plus de twee fouten waar mensen daarna echt tegenaan lopen.
De snelle manier
In het release-archief zit Remove OptiScaler.bat. Draai dat vanuit dezelfde map waarin je installeerde en het maakt het werk van het setup-script ongedaan. Heb je geinstalleerd met setup_windows.bat, dan is dit alles wat je nodig hebt.
Handmatig, de complete lijst
Heb je handmatig geinstalleerd, of is het batchbestand weg, verwijder dan dit uit de map met de game-executable.
- De hernoemde OptiScaler-DLL. Dat is de naam die je bij de installatie koos:
dxgi.dll,winmm.dll,d3d12.dll,dbghelp.dll,version.dll,wininet.dllofwinhttp.dll. Oudere builds gebruiktennvngx.dll. Weet je niet meer welke, sorteer de map dan op datum en kijk wat er verscheen op de dag van de installatie. OptiScaler.ini, en als ze er staan ookfakenvapi.ini,fakenvapi.dll,nvapi64.dllen dedlssg_to_fsr3-bestanden.- De mappen
D3D12_OptiscalerenLicenses. Precies deze vergeet iedereen. - Oude registerbestanden. Heb je ooit
EnableSignatureOverride.reggedraaid, draai dan eerstDisableSignatureOverride.regen verwijder daarna allebei. - Zet de eigen bestanden van de game terug. Had de game een
libxess.dllen heb je die voor de installatie geback-upt, verwijder dan de nieuwe en zet je back-up terug. Hetzelfde geldt voor de FSR-bestanden. Heb je geen back-up, of stond het bestand er oorspronkelijk niet, laat het dan met rust.
Uitzetten zonder iets te verwijderen
Om te testen of OptiScaler het probleem veroorzaakt hoef je hem niet te verwijderen. Hernoem de proxy-DLL, bijvoorbeeld van dxgi.dll naar dxgi.dll.off, en start de game. Windows laadt bibliotheken strikt op bestandsnaam, dus met een andere naam ziet de game hem simpelweg niet en draait alles als voorheen. Zet de naam terug en OptiScaler werkt weer, met je instellingen intact.
Dit is het eerste dat je moet doen als een game gaat crashen en je niet weet wie de schuldige is. Twee minuten hernoemen beantwoordt de vraag waar uren forumdraadjes lezen geen antwoord op geven.
De game start niet meer na het verwijderen
In negen van de tien gevallen ligt het aan de back-upstap hierboven. Bij de installatie kan OptiScaler de upscalerbibliotheken van de game zelf vervangen, en als je die vervanging daarna weggooit zonder het origineel terug te zetten, blijft de game zoeken naar een bestand dat er niet meer is.
- Controleer de gamebestanden. In Steam is dat Eigenschappen, Geinstalleerde bestanden, Integriteit controleren. In de Epic-launcher zijn dat de drie puntjes, Beheren, Verifieren. De winkel haalt op wat ontbreekt, en dat lost het op zonder dat je hoeft te weten welk bestand het was.
- Controleer of je de juiste DLL hebt verwijderd. Heb je
d3d12.dllweggegooid bij een game die zelf eend3d12.dllmeelevert, dan zet de verificatie die terug. - Kijk of er resten liggen. Een losse
OptiScaler.iniis onschuldig, maar de mapD3D12_Optiscalernaast een verwijderde DLL betekent dat het opruimen half is gedaan.
De fout "dll not found" en wat die echt betekent
De melding luidt meestal ongeveer "The code execution cannot proceed because dxgi.dll was not found", of noemt nvngx.dll, libxess.dll of nvapi64.dll. Het is Windows die zegt dat iets een bibliotheek op naam opvroeg en dat het bestand niet ligt waar het verwacht werd. Er zijn maar een paar oorzaken, en je loopt ze snel af.
- De bestanden staan in de verkeerde map. Alles hoort naast de game-executable te staan, niet in de installatiehoofdmap. Bij games op Unreal Engine is dat meestal
Game\Binaries\Win64. Dit is de meest gemaakte installatiefout, en hij geeft precies deze melding. - Je antivirus heeft het opgegeten. Een hernoemde DLL naast een game-executable is leerboekverdacht gedrag, en Defender zet hem stilletjes in quarantaine. Kijk in de beveiligingsgeschiedenis, en staat het bestand daar, zet het terug en voeg de gamemap toe aan de uitzonderingen.
- Half verwijderd. Noemt de fout precies de proxy-DLL die je hebt gewist, dan verwijst er nog iets in de map naar. Controleer de gamebestanden.
- Een verdwenen origineel. Staat er
libxess.dllin de fout en heb je geen back-up, dan haalt de verificatie in Steam of Epic het bestand terug. - De DLL-naam past niet bij de game.
dxgi.dllis de gebruikelijke keuze, maar niet elke game laadt hem. Verschijnt OptiScaler in een game simpelweg niet, probeer dan een andere naam uit de lijst hierboven in plaats van een herinstallatie vanaf nul.
Na een game-update
Patches overschrijven bestanden in de map met de executable, dus een net bijgewerkte game kan stilletjes stoppen met het laden van OptiScaler, of gaan crashen bij het starten. De oplossing is in beide gevallen dezelfde: verwijderen volgens de lijst hierboven, de update laten afronden, en daarna opnieuw installeren op een schone map. Leg een nieuwe versie niet over een oude heen.
Twee waarschuwingen die zwaarder wegen dan de rest
- Zet dit niet in online games. Anti-cheat ziet dat er bibliotheken worden geïnjecteerd en reageert zoals het dat kent, met een ban. De makers zetten dit in de eerste regel van hun projectbeschrijving, en dat is geen formaliteit.
- Het project heeft geen eigen website. Helemaal niet. Er is GitHub, er is Discord, er is een pagina op NexusMods. Al het andere dat een zoekopdracht op optiscaler oplevert, ook nette sites met een downloadknop, heeft niets met de ontwikkelaars te maken.
Lees die tweede twee keer. Een mod die in je gamemap belandt en met de game meelaadt, is een perfecte verpakking voor van alles. Dat van een willekeurige site halen is de nieuwsgierigheid niet waard.
Waar het project woont
- GitHub. github.com/optiscaler/OptiScaler. Broncode, releases en een wiki met compatibiliteitstabellen per game.
- Discord. De officiële server. De snelste plek om uit te zoeken waarom een bepaalde game de mod niet oppikt.
- NexusMods. De derde legitieme bron van builds.
In de wiki staat een aparte lijst met games waarbij FSR 4 aantoonbaar werkt. De moeite waard voordat je begint: sommige titels vragen een afwijkende bestandsnaam of een extra stap.
Persoonlijk
Gratis mods komen meestal met enthousiasme en een verlaten repository een half jaar later. Deze is anders. Het project blijft in beweging, ondersteuning voor FSR 4 landde sneller dan sommige studio's officiële patches uitbrachten, en aanpalende stukken zoals Nukems dlssg-to-fsr3 en FakeNvapi zijn er gewoon in opgenomen, zodat niemand nog een stapel van vier mods hoeft te bouwen.
Het resultaat is een wat vreemde en zeer welkome situatie: de gemeenschap geeft een Radeon-bezitter wat noch de uitgever van de game, noch de fabrikant van de kaart geeft. Gratis en met open broncode, na jaren van betaalde omhulsels van onduidelijke kwaliteit.
Dus dank aan het team en aan iedereen die patches instuurt. Mag het project lang meegaan, mag de lijst met ondersteunde games blijven groeien, en mogen de makers er de energie voor houden. Heb je er iets aan gehad, op de GitHub-pagina staan steunknoppen, en dat is de meest directe manier om bedankt te zeggen.
Kijk voordat je OptiScaler installeert of je game op de officiele lijst staat: misschien gaat FSR 4 gewoon aan. De lijst en de vereisten staan in FSR 4 en Redstone: alle ondersteunde games.
