Bijna elke gids voor Windows 11 en gaming belooft 20 tot 30 extra frames door een handvol vinkjes. Dat klopt niet. Op een moderne pc valt het verschil door systeeminstellingen meestal binnen de meetfout, en maar een instelling levert betrouwbaar een paar procent op, ten koste van beveiliging. Bij FramesGames hielden we alleen over wat onderbouwd is met metingen van media met een open methode en met documentatie van Microsoft, AMD en NVIDIA. Daarnaast de dingen die je moet controleren, niet voor frames, maar omdat ze het vaakst verkeerd staan.
- Hoeveel Windows eigenlijk kan opleveren
- Vijf dingen die het vaakst verkeerd staan
- Geheugenintegriteit: het enige vinkje met meetbaar effect
- Gamemodus, HAGS en games in een venster: laten aanstaan
- Als je een Ryzen X3D met twee chiplets hebt
- Mythes: wat niet werkt of schade doet
- Wat je in jouw geval doet
- Alles in een tabel
- Kort samengevat
Hoeveel Windows eigenlijk kan opleveren
De framerate wordt eerst bepaald door de videokaart, de processor en de instellingen van de game zelf. Het besturingssysteem verschuift dat in procenten, niet in veelvouden. Dat zie je het best aan de Windows-versies zelf. In januari 2026 vergeleek TechSpot Windows 11 25H2 met Windows 10 op een Ryzen 7 9800X3D met een RTX 5090, met virtualisatiegebaseerde beveiliging op beide uit. Gemiddeld was Windows 11 4% sneller in 1080p en 5% in 1440p en 4K.
Binnen dat gemiddelde is de spreiding groot. In Arc Raiders lag Windows 11 11 tot 15% voor, in Horizon Zero Dawn Remastered 8 tot 10%, Battlefield 6 liet geen verschil zien, en in The Last of Us Part II Remastered was Windows 10 in 1080p 6% sneller in gemiddelde framerate. De conclusie is simpel: de Windows-versie maakt nauwelijks uit, en de bekende bewering dat Windows 10 beter is voor gaming hield geen stand. De ondersteuning voor Windows 10 stopte bovendien op 14 oktober 2025.
Vijf dingen die het vaakst verkeerd staan
| Wat controleren | Waar | Wat het oplevert |
|---|---|---|
| Verversingssnelheid van de monitor | Instellingen, Systeem, Beeldscherm, Geavanceerde beeldscherminstellingen | Windows laat een 144 Hz-monitor soms op 60 Hz staan. De game maakt evenveel frames, maar je ziet er niet meer dan 60 |
| Variabele verversingssnelheid | Zelfde plek, plus G-Sync of FreeSync in het stuurprogramma | Geen scheuren in beeld zonder de vertraging van V-sync |
| Stuurprogramma's voor videokaart en chipset | Sites van NVIDIA, AMD, Intel of de moederbordfabrikant | Fixes voor nieuwe games, en bij Ryzen X3D bepaalt het chipsetstuurprogramma op welke kernen een game draait |
| Geheugenprofiel XMP of EXPO | BIOS van het moederbord | Zonder profiel draait het geheugen op basissnelheid, niet op die van de doos. Het verschil hangt af van de game en is groter als de processor de grens is |
| Videokaart op een laptop | Instellingen, Systeem, Beeldscherm, Graphics | Een game kan op de geintegreerde graphics starten. Zet hem op hoge prestaties en speel met de lader erin |
Iets over Windows-updates. Ze uitzetten voor frames heeft geen zin, en soms levert juist een update winst op. Het bekendste voorbeeld uit 2024 was de fix voor branch prediction op Ryzen, waarna AMD 3 tot 13% noemde op Zen 5. Die zit nu in Windows, dus je hoeft alleen niet op een oude build te blijven zitten.
Geheugenintegriteit: het enige vinkje met meetbaar effect
Geheugenintegriteit, ook HVCI genoemd, draait bovenop virtualisatiegebaseerde beveiliging en houdt kwaadaardige code uit de kernel van het systeem. Op nieuwe Windows 11-pc's staat het standaard aan. Microsoft schrijft zelf dat geheugenintegriteit en het Virtual Machine Platform in sommige gameconfiguraties prestaties kosten, en stelt voor ze uit te zetten voor wie games boven bescherming stelt.
Hoeveel precies, mat Tom's Hardware het best in maart 2023 op een Core i9-13900K met RTX 4090: 15 games in vier combinaties van resolutie en instellingen. De beveiliging uitzetten leverde tot 5% op over de hele set en maar 2% in 4K ultra. De grootste winnaar was Microsoft Flight Simulator, dat tegen de processor aanloopt: zo'n 10% meer gemiddelde frames en tot 15% betere 1% lows. Far Cry 6 won ongeveer 5%. Het effect is er dus, maar je merkt het in games en resoluties waar de processor de grens is, en in 4K verdwijnt het bijna.
- Waar het uit gaat. Windows-beveiliging, Apparaatbeveiliging, Kernisolatie, Geheugenintegriteit. Het Virtual Machine Platform haal je weg via Windows-onderdelen, maar zonder werkt WSL 2 niet meer.
- De prijs. De kernel mist dan deze beschermlaag. De keuze is aan jou, en die maak je het best bewust, niet omdat het in weer een lijstje tweaks staat.
- Niet hetzelfde als Secure Boot en TPM. Dat zijn andere mechanismen en die moeten aan blijven: de anti-cheat van Valorant en Battlefield 6 start de game niet zonder.
Gamemodus, HAGS en games in een venster: laten aanstaan
| Functie | Wat het doet | Wat metingen lieten zien | Advies |
|---|---|---|---|
| Gamemodus | Geeft de game voorrang, houdt updates en meldingen tegen | Microsoft belooft geen extra frames, en we vonden geen tests met merkbare winst | Laten aanstaan: de kernverdeling van Ryzen X3D met twee chiplets heeft het nodig |
| Hardwareversnelde GPU-planning (HAGS) | Verplaatst de planning van GPU-taken van de processor naar de videokaart | GamersNexus: Hitman 2 138 tegen 137,6 fps, GTA V 93 tegen 94, F1 2019 op een Core i3 zelfs 2,4% trager | Laten aanstaan: DLSS Frame Generation werkt niet zonder |
| Optimalisaties voor games in een venster | Zet DirectX 10- en 11-games in venster- en randloze modus over op de moderne manier van beeld tonen | Volgens Microsoft minder vertraging plus Auto HDR en VRR in een venster | Laten aanstaan, zeker als je randloos speelt |
Alle drie staan in Windows 11 meestal al aan. Vaak wordt gezegd dat je ze moet "controleren", terwijl geen van drieen frames toevoegt. Het punt is een ander: Gamemodus en HAGS zijn nodig voor andere functies die alleen daarbovenop werken.
Als je een Ryzen X3D met twee chiplets hebt
| Vereiste | Waarom |
|---|---|
| Nieuwste AMD-chipsetstuurprogramma | Daarin zitten de stuurprogramma's 3D V-Cache Performance Optimizer en PPM Provisioning File, die bepalen op welke chiplet een game draait |
| Gamemodus aan | Daaraan ziet het stuurprogramma dat er een game draait |
| Xbox Game Bar geinstalleerd en bijgewerkt | Het stuurprogramma herkent games daarmee en parkeert de kernen zonder cache |
| Energiebeheer "Gebalanceerd" | Nodig om kernen te parkeren; daarna kun je in Instellingen de energiemodus op beste prestaties zetten |
Dit geldt voor de Ryzen 9 7900X3D, 7950X3D, 9900X3D en 9950X3D, waarbij de extra cache maar op een van de twee chiplets zit. Belandt een game op de andere, dan verliest hij het hele X3D-voordeel. Daarom zijn scripts die Xbox Game Bar "opruimen" en het energiebeheer "Hoge prestaties" in plaats van Gebalanceerd hier extra schadelijk. De achtkernige 7800X3D en 9800X3D hebben een enkele chiplet, voor hen geldt dit niet.
Mythes: wat niet werkt of schade doet
| Advies | Wat er echt gebeurt | Oordeel |
|---|---|---|
| Uitgeklede versies en opschoonscripts zoals Tiny11 | XDA vergeleek Tiny11 met gewone Windows 11: het verschil viel binnen de meetfout. Zulke versies halen de Store en Xbox-apps weg, en de kaalste versie kun je niet normaal bijwerken | Niet nodig |
| Tools voor timerresolutie | Volgens de documentatie van Microsoft veranderen ze sinds Windows 10 versie 2004 de timer niet meer voor andere programma's, ook niet voor je game. Microsoft waarschuwt ook dat een hoge timerresolutie de totale prestaties verlaagt en energiebesparing tegenhoudt | Nutteloos |
| Energiebeheer "Ultieme prestaties" | We vonden geen tests met open methode waarin het op een desktop frames opleverde. Op X3D met twee chiplets zit het het parkeren van kernen in de weg | Niet nodig |
| Defender en updates uitzetten | Geen gemeten winst in games, wel een echt risico | Schadelijk |
| Registertweaks voor ping | Ping hangt af van de route en de server. We vonden geen tests waarin een registertweak de ping in een moderne game verlaagde | Niet nodig |
| Geheugenopschoners en "game boosters" | Windows beheert het geheugen zelf, en we vonden geen tests met winst door zulke tools | Niet nodig |
| "Windows 10 is beter voor gaming" | TechSpot in 2026: Windows 11 was gemiddeld 4 tot 5% sneller | Klopt niet |
Wat deze tips gemeen hebben: ze zijn makkelijk als geheim te verkopen en lastig te controleren. Belooft iemand winst, vraag dan naar de meting: welke hardware, welke game, hoeveel runs. Een eerlijke test heeft dat allemaal.
Wat je in jouw geval doet
- Krachtige pc, gamen in 4K. Loop de vijf controles na en laat de rest met rust. Geheugenintegriteit kost in 4K zo'n 2%, uitzetten heeft hier weinig zin.
- Simulators, strategie en competitieve games in 1080p. Hier is de processor de grens, en geheugenintegriteit uitzetten kan tot 10% opleveren. Accepteer je de prijs, dan is dit de enige instelling waarvoor je Windows in moet duiken.
- Zwakke pc of 8 GB geheugen. Sluit achtergrondapps en overlays voor je speelt. Wat Microsoft zelf doet voor systemen met 8 GB, lees je in een apart artikel.
- Laptop. Aan de lader en de game op de losse videokaart doet meer dan welke tweak ook.
- Ryzen 9 X3D met twee chiplets. Chipsetstuurprogramma, Gamemodus, Game Bar en energiebeheer Gebalanceerd. Dat is geen tip, maar wat de processor nodig heeft om goed te werken.
Alles in een tabel
| Instelling | Gemeten effect | Advies |
|---|---|---|
| Windows 11 tegen Windows 10 | gemiddeld 4 tot 5%, TechSpot | Nieuwste build van Windows 11 |
| Geheugenintegriteit uit | tot 5% gemiddeld, 2% in 4K, zo'n 10% in Flight Simulator, Tom's Hardware | Jouw keuze, ten koste van beveiliging |
| Gamemodus | geen tests met merkbare winst gevonden | Laten aanstaan |
| HAGS | binnen de meetfout, GamersNexus | Laten aanstaan, Frame Generation heeft het nodig |
| Optimalisaties voor games in een venster | minder vertraging volgens Microsoft | Laten aanstaan |
| Verversingssnelheid en VRR | verandert de frames niet, wel wat je ziet | Zeker controleren |
| XMP of EXPO | hangt af van de game | Aanzetten |
| Uitgeklede versies, timertools, registertweaks | geen winst gevonden | Niet nodig |
Kort samengevat
- Geen enkele set vinkjes in Windows 11 geeft je tientallen frames extra. Dat doen je hardware en de instellingen van de game.
- De enige instelling met meetbaar effect is geheugenintegriteit: tot 5% gemiddeld en tot 10% in games die op de processor leunen, ten koste van kernelbeveiliging.
- Laat Gamemodus, HAGS en de optimalisaties voor vensters aanstaan: ze geven geen frames, maar Frame Generation en Ryzen X3D hangen ervan af.
- Controleer verversingssnelheid, stuurprogramma's, geheugenprofiel en de videokaart op je laptop. Die staan het vaakst verkeerd.
- Uitgeklede versies, timertools, registertweaks en geheugenopschoners worden niet door metingen gesteund.
Bronnen
Windows 11 25H2 tegen Windows 10: TechSpot, 27 januari 2026. Virtualisatiegebaseerde beveiliging: Tom's Hardware, 14 maart 2023, en de supportpagina van Microsoft over instellingen voor games. HAGS: GamersNexus, 4 juli 2020; de vereiste voor Frame Generation: documentatie van NVIDIA Streamline SDK. Optimalisaties voor games in een venster: Microsoft. Timerresolutie: documentatie timeBeginPeriod. Vereisten voor Ryzen X3D: review van TechPowerUp volgens de instructies van AMD. Winst voor Ryzen na de update van 2024: verklaring van AMD. Tiny11 tegen gewone Windows: XDA Developers.
Beelden: Microsoft Flight Simulator 2024 en ARC Raiders, officiele Steam-pagina's.
