Op 29 september verschijnt The Witcher 3: Wild Hunt Remastered, en iedereen die The Witcher 3 heeft, krijgt het gratis. Een mooi moment om eraan te herinneren dat deze game er bijna niet was gekomen. Het eerste deel was bedoeld als kort project en duurde vijf jaar, CD Projekt ging daarna bijna failliet, en het derde deel werd twee keer uitgesteld. Bij FramesGames liepen we de hele weg af, van een Poolse studio die in 2002 nog nooit een eigen game had gemaakt tot 60 miljoen verkochte exemplaren.
Wat er op 29 september verschijnt
Remastered werd op 25 augustus aangekondigd, en CD Projekt Red maakt het samen met Yigsoft. Het is een gratis upgrade voor eigenaren op pc via Steam, GOG en Epic, op PS5 en op Xbox Series X|S. Dezelfde dag verschijnt de game op Switch 2 en voor het eerst op Battle.net. Eigenaren kregen de uitbreidingen Hearts of Stone en Blood and Wine al gratis. En in 2027 volgt een nieuwe betaalde uitbreiding, Songs of the Past, met de regio Letten, gemaakt met Fool's Theory. Wat er verandert aan graphics, gevechten en progressie, lees je in ons aparte artikel.
2002 tot 2007: een eerste game die vijf jaar kostte
CD Projekt begon in 1994 als winkel: Marcin Iwiński en Michał Kiciński importeerden buitenlandse games naar Polen en vertaalden ze. De Poolse versie van Baldur's Gate ging op de eerste dag 18.000 keer over de toonbank. In 2002 openden ze hun eigen studio, CD Projekt Red, en kochten ze de rechten op de wereld van Andrzej Sapkowski voor ongeveer 9.500 dollar. De schrijver had naar eigen zeggen geen interesse in games en koos een vast bedrag in plaats van royalty's.
Het werk begon in september 2003 en liep meteen stroef. Volgens het Adam Mickiewicz Instituut reageerden uitgevers koel op het eerste prototype, en de held daarin was niet eens Geralt maar een andere witcher. Technische problemen stapelden zich op en de ideeen van de makers liepen uiteen. Uiteindelijk werd de Aurora-engine van BioWare in licentie genomen en flink omgebouwd. Het korte project rekte uit tot vijf jaar, en het budget liep op tot bijna 20 miljoen zloty, destijds de duurste Poolse game ooit.
The Witcher verscheen op 26 oktober 2007, verkocht in Polen 35.000 exemplaren in drie dagen en scoorde 81 op Metacritic. Recensenten prezen het verhaal en de keuzes zonder goed antwoord, en klaagden over lange laadtijden, bugs en de Engelse stemmen. De studio reageerde zoals ze dat nu nog doet: op 16 september 2008 kwam de gratis Enhanced Edition met zo'n tweehonderd nieuwe animaties en laadtijden die ongeveer 80% korter waren. Vandaag staat het eerste deel op meer dan 10 miljoen verkochte exemplaren.
2008 tot 2011: hoe CD Projekt bijna omviel
Het succes van het eerste deel bracht de studio bijna ten val. CD Projekt wilde The Witcher op consoles en gaf de port, Rise of the White Wolf, aan het Franse Widescreen Games. Deadlines werden gemist, de partijen kregen ruzie over geld, en op 29 april 2009 werd het project stilgelegd. Het geld was al uitgegeven, en de wereldwijde financiele crisis maakte het erger. Volgens Forbes ontsloeg het bedrijf bijna de helft van zijn 350 medewerkers, en Kiciński herinnerde zich dat salarissen betalen heel moeilijk werd.
Twee stappen redden de studio. De oprichters gaven 22% van het bedrijf aan investeerder Zbigniew Jakubas voor ongeveer 4 miljoen dollar. En op 21 oktober 2009 sloot CD Projekt een fusie-akkoord met Optimus, dat al aan de beurs van Warschau genoteerd stond, als weg naar de beurs. De fusie werd op 28 december 2010 afgerond, en in juli 2011 werd Optimus omgedoopt tot CD Projekt. Intussen opende in 2008 de winkel Good Old Games, het latere GOG.
The Witcher 2: Assassins of Kings werd op 18 september 2009 aangekondigd, midden in de crisis, en de studio bouwde er een eigen REDengine voor. De game verscheen op 17 mei 2011 op pc en scoorde 88. Het grote idee was de tweede akte: afhankelijk van of Geralt de elf Iorveth of commandant Roche volgt, zie je totaal andere plekken en gebeurtenissen. Winkelversies hadden SecuROM, alleen de GOG-versie was DRM-vrij. Op 17 april 2012 kwam de game naar Xbox 360, in oktober 2012 stond de teller op meer dan twee miljoen en vandaag op meer dan 15 miljoen.
2011 tot 2015: Wild Hunt en twee keer uitstel
Het werk aan het derde deel begon in 2011. Het team in de studio groeide van 150 naar meer dan 250 mensen, en wereldwijd werkten er zo'n 1.500 mensen aan mee. Het budget van ongeveer 81 miljoen dollar betaalde de studio zelf, zonder uitgever. De game werd in februari 2013 aangekondigd voor 2014.
Daarna kwam het uitstel. In maart 2014 schoof de directie de release met een open brief op naar 24 februari 2015, en op 8 december 2014 nog eens 12 weken naar 19 mei. Na de release brak een rel over een downgrade uit: de game zag er eenvoudiger uit dan de beelden uit 2013. Iwiński legde spelers uitgebreid uit waarom. Naast al het andere was dat snel vergeten.
The Witcher 3 verscheen op 19 mei 2015 op pc, PS4 en Xbox One in 15 talen en verkocht 6 miljoen exemplaren in zes weken. De scores: 93 op pc, 92 op PS4 en 91 op Xbox One. De game won 260 Game of the Year-prijzen en bleef tot 2021 de meest bekroonde game ooit.
Uitbreidingen en een tweede leven
Hearts of Stone kwam op 13 oktober 2015 met meer dan 10 uur speeltijd, Blood and Wine op 31 mei 2016 met meer dan 30 uur en de nieuwe regio Toussaint, die sommige recensenten zelfs 100 op 100 gaven. Daarna liep de game vanzelf door: een Switch-versie in oktober 2019 en een update voor PS5 en Xbox Series X|S met raytracing op 14 december 2022. Op het tiende jubileum, 19 mei 2025, telde CD Projekt meer dan 60 miljoen verkochte exemplaren en 2,4 miljard zloty omzet. Het verschil met de eerste twee delen zie je in de grafiek hierboven.
De drie delen in een tabel
| Jaar | Game | Platforms bij release | Engine | Metacritic | Verkoop |
|---|---|---|---|---|---|
| 2007 | The Witcher | pc | Aurora, BioWare | 81 | meer dan 10 miljoen |
| 2011 | The Witcher 2: Assassins of Kings | pc, later Xbox 360 | REDengine | 88 | meer dan 15 miljoen |
| 2015 | The Witcher 3: Wild Hunt | pc, PS4, Xbox One | REDengine 3 | 93 | meer dan 60 miljoen |
| 2026 | The Witcher 3: Remastered | pc, PS5, Xbox Series X|S, Switch 2 | upgrade van de game uit 2015 | verschijnt 29 september | gratis voor eigenaren |
Wat het moeilijkst was
- Het eerste deel. Een studio zonder ervaring, een prototype waar uitgevers niets in zagen, en vijf jaar werk aan wat een kort project moest zijn.
- Het tweede deel. Een mislukte consoleport, de crisis van 2009, bijna de helft van het personeel ontslagen en een redding via een investeerder en de beurs.
- Het derde deel. Een budget van 81 miljoen zonder uitgever, twee keer uitstel en een graphics-rel die verdronk in 260 prijzen.
- Een vaste gewoonte. Een uitgebrachte game gratis afmaken: de Enhanced Edition in 2008, de update van 2022 en nu Remastered.
Bronnen
Remastered, Songs of the Past en de gratis uitbreidingen: nieuwsbericht van CD Projekt van 25 augustus 2026. Releasedata, verkoop en de fusie met Optimus: bedrijfsgeschiedenis op de site van CD Projekt. Start van de ontwikkeling van het eerste deel, het prototype en het budget: Culture.pl, Adam Mickiewicz Instituut. De rechten van Sapkowski, de Enhanced Edition en het schrappen van Rise of the White Wolf: het Wikipedia-artikel over het eerste deel. De crisis van 2009, de ontslagen en de deal met Jakubas: Forbes, via het Wikipedia-artikel over CD Projekt. Teamgrootte, budget en uitstel van het derde deel: Wikipedia, GameSpot en Kotaku. Scores: Metacritic op 22 september 2026.
Beelden: officiele Steam-pagina's. Video's: officiele kanalen The Witcher en Witcher2Game.
