Een jaar geleden bracht Hangar 13 de prequel uit waar de reeks twintig jaar op had gewacht. Vorige week verscheen er een verhaaluitbreiding, en die haalde zelfs de spelers terug die de game in het najaar hadden weggelegd. Een goed moment om er rustig over te praten, zonder de hitte van een lanceerweekend.
- We wilden het ene verhaal en kregen het andere
- Niemand vergelijkt hem nog met GTA, en terecht
- De open wereld ging op slot
- Valle Dorata is het rondrijden waard
- De knipogen waarvoor een fan veel vergeeft
- Een mes dat snel gaat vervelen
- Het schieten is een andere game geworden
- Paarden, auto's en het beste wat hier staat
- Het verhaal dat de fans verdeelde
- Hoe lang je ermee bezig bent
- Hoe het eruitziet en hoe het draait
- Moet je hem kopen
Ontwikkeld door Hangar 13, uitgegeven door 2K, draaiend op Unreal Engine 5. Het speelt in Valle Dorata, een fictieve hoek van Sicilië rond 1900, en je speelt Enzo Favara.
Even mijn kaarten op tafel, dan begrijp je de kritiek hieronder beter. De game is mooi, duur en plaatselijk voortreffelijk. En hij doet vrijwel niets van wat men ervan wilde.
We wilden het ene verhaal en kregen het andere
Iedereen was ervan overtuigd dat we zouden horen waar Don Salieri vandaan kwam. De redenering sloot: een Siciliaan die we uit het eerste deel kennen, een prequel op Sicilië, verder hoefde je niets uit te leggen. In plaats daarvan is Enzo Favara de hoofdpersoon, een volstrekt nieuw gezicht.
Bekende gezichten komen wel voorbij, en dat is prettig. Alleen scheren ze langs. Een knik, een moment, weg. Voor een fan van de reeks voelt het als een oude vriend tegenkomen op een luchthaven: je omhelst elkaar en praten komt er niet van.
Het grappige kwam een jaar later. De uitbreiding Man of Honor, uit op 14 augustus 2026, gaat precies daarover: een jonge Ennio Salieri, net uit de gevangenis, winter 1905. Hangar 13 wist dus donders goed wat men wilde. Het verkocht het alleen apart, voor tien dollar.
Niemand vergelijkt hem nog met GTA, en terecht
Toen de eerste Mafia in 2002 verscheen, noemde de halve pers hem het antwoord op GTA III. Auto's, een stad, misdaad, meer was er niet nodig. Vandaag klinkt die vergelijking vreemd, en The Old Country sluit de zaak definitief.
GTA verkoopt vrijheid: doe wat je wilt, de stad is een zandbak, het verhaal haalt je later wel in. Mafia verkoopt noodlot: je loopt andermans script, je weet dat vanaf de openingsscène en je loopt het toch. Dat zijn geen twee smaken van één genre, dat zijn twee genres in een vergelijkbare jas.
Hangar 13 heeft dat idee hier tot het uiterste doorgevoerd, op plekken erover heen, waarover verderop meer. Maar verwarren doe je ze niet meer, ook niet als je je best doet.
De open wereld ging op slot
Het grootste verlies is niet de hoofdpersoon. Mafia ging altijd over een plek waar je tussen de klussen door gewoon kon rondrijden. Bij de lancering was daar niets van te bekennen.
Vrij rondrijden kwam pas op 20 november 2025, drie maanden na de release, en het kwam als aparte modus. Dezelfde update bracht een fotomodus, een camera vanuit de auto, een klassieke moeilijkheidsgraad en Cinema Siciliano, een zwart-witfilter in de stijl van oude Italiaanse films. Een royaal cadeau, maar de wereld woont nog altijd achter een menukeuze en niet in het verhaal.
De campagne zelf zit tot op het bot vastgeschroefd. Stap van het pad en je stuit op een onzichtbare muur of op de melding dat je terug moet. Dit is de meest lineaire game uit de reeks, en ik zeg dat zonder plezier.
De race steekt het meest. Hij zat in de trailers, men wachtte erop als een hoogtepunt, en dit is geen spoiler, iedereen wist ervan. In de praktijk is het een ritje op rails waarbij je vooral niet in de weg moet lopen.
Valle Dorata is het rondrijden waard
En dan de paradox. De wereld die ze wegsloten is uitstekend. Valle Dorata is geen eindeloze kaart vol pictogrammen, maar een compacte streek waarin elk stuk zichtbaar met de hand is gebouwd: zwavelmijnen, wijngaarden, een visserskust met vuurtoren, ondergrondse crypten, een operahuis, stenen dorpen tegen de hellingen.
Het werkt in de hoogte. Wegen kronkelen de heuvels op, vanuit het dorp beneden zie je het klooster boven, en andersom. In anderhalf uur rondrijden betrapte ik de game geen enkele keer op knip- en plakwerk, en dat is zeldzaam.
De omvang is bescheiden, en dat is maar goed ook. Je steekt de kaart in een paar minuten over, maar er zitten geen lege kilometers tussen de interessante plekken. Een klein Sicilië waar alles gemaakt is verslaat een groot Sicilië waarvan de helft gegenereerd werd.
De knipogen waarvoor een fan veel vergeeft
De game staat vol verwijzingen naar eerdere delen, en niet alleen in dialoog. Er zijn locaties waarvan de indeling en de sfeer je doen turen en denken waar je dit eerder zag. Voor wie de hele reeks speelde is dat het halve plezier.
En er is één traditie waar Hangar 13 geen millimeter van afweek. In elke Mafia mag de nieuweling eerst verhuizer spelen.
- Kratten. Je sjouwde ze in het eerste deel, je sjouwde ze in het tweede, je sjouwt ze hier. Twintig jaar, drie tijdperken, en een carrière in de maffia begint nog altijd in een loods.
- Een race. Een vast nummer waar de reeks niet zonder kan. In de jaren 1900 oogt het extra roekeloos, want auto's van die leeftijd sturen als karren met een motor erop.
- Dronken vrienden thuisbrengen. Een ritueel dat elke Mafia-speler kent. Tijdperken wisselen, auto's en talen ook, maar de dronken maat op de bijrijdersstoel is eeuwig.
Dat leest als kritiek en dat is het niet. Juist zulke herhalingen maken dat dit als Mafia voelt en niet als zomaar een gangstergame.
Een mes dat snel gaat vervelen
Duels met stiletto's zijn het nieuwe idee en het past: Sicilië rond 1900, het mes als gereedschap. De eerste gevechten komen echt aan.
Daarna merk je dat er weinig technieken zijn en dat de tegenstanders zich allemaal hetzelfde gedragen. Halverwege is het mes een minigame die je liever overslaat. De mechaniek is niet slecht, ze is alleen klein, en het hele man-tegen-mangevecht is erop gebouwd.
Het schieten is een andere game geworden
Kwam je voor het schietwerk van Mafia 3, laat het los. De wapens zijn van hun tijd en gedragen zich ook zo: traag herladen, minieme magazijnen, en een afgezaagde lupara die van dichtbij alles beslist en op afstand nutteloos is.
Mij bevalt dat wel. Elk vuurgevecht wordt een vraagstuk van positie en munitie in plaats van golven wegmaaien. Wennen is het wel, en de eerste uren voelt het alsof de game tegenwerkt.
Paarden, auto's en het beste wat hier staat
De auto's van rond 1900 zijn met liefde gemaakt. Ze zijn zwaar, ze hellen, ze komen met tegenzin op snelheid en reageren laat op het stuur, en juist daarom is erin rijden een genot. Het is de beste attractie van de game.
Naast auto's zijn er paarden, en dat is een eerlijke keuze voor 1900: een motor komt niet overal. Een paard voelt trager en rustiger, en een paar ritten over de heuvels zijn het waard om niet over te slaan voor snelreizen.
Het verhaal dat de fans verdeelde
Het verhaal zit strak in elkaar en werkt prima als losstaand misdaaddrama. De bezwaren beginnen waar het geheugen van de reeks aanslaat: een deel van de trouwe aanhang, de koppigste voorop, liep teleurgesteld weg en discussieert er nog steeds over.
Na de uitbreiding kwamen velen terug en speelden ze de game opnieuw uit. Dat is misschien wel het beste oordeel dat er is. Het tweede deel kreeg destijds ook een hobbelige ontvangst en geldt vandaag als maatstaf. Het zou me niet verbazen als dat hier over een paar jaar net zo gaat.
Hoe lang je ermee bezig bent
Het hoofdverhaal duurt ongeveer twaalf uur, alles uitzoeken kost er zo'n dertig. Hangar 13 zei vooraf te mikken op de lengte van de eerste twee delen, en dat is gelukt: in uren is dit Mafia 2 en Mafia: Definitive Edition.
Dat is een compliment, geen verwijt. Twaalf uur zonder vulling verslaat veertig uur buitenposten leegvegen. De game stopt wanneer hij gezegd heeft wat hij te zeggen had, en rekt zich niet uit voor een getal op de winkelpagina.
Hoe het eruitziet en hoe het draait
Artistiek is het prachtig, ook op console. Licht, interieurs, stoffen, gezichten, stof in een zonnestraal. Unreal Engine 5 werkt hier aan het beeld en niet aan een lijstje technologieën in een persbericht, en dit is zo'n game waarbij je stilstaat om rond te kijken.
Technisch moet ik voorzichtiger zijn. Consoles krijgen twee modi, kwaliteit op dertig beelden en prestatie op zestig met wisselende resolutie. Maar niet overal. De Xbox Series S kreeg de modus van zestig beelden helemaal niet, alleen dertig, en daar was spelen voor mij echt zwaar: het beeld valt uit elkaar in beweging en geen instelling repareert dat, want er valt niets in te stellen.
Op PS5 is het een stuk fatsoenlijker, en toch zie ik ook daar wazigheid, zelfs met de kwaliteitsmodus aan. Een eerlijke kanttekening: Digital Foundry prijst juist die modus en raadt aan daarin te spelen, en met hun metingen ga ik niet in discussie. Maar ik zette de game zelf aan, op mijn eigen televisie, en mijn indruk is anders. Dat schrijf ik dan ook op.
Op pc hangt het ervan af of je een upscaler wilt gebruiken. Kreeg jouw kaart de nieuwste FSR nooit, dan kan OptiScaler helpen, daar schreven we apart over.
Moet je hem kopen
Kopen als je een stevig misdaaddrama wilt in een decor dat games bijna nooit bouwen, en je het prima vindt om van begin tot eind aan de hand meegenomen te worden. Overslaan als je hoopte op een plek waar je rond kunt rijden en vanzelf in de problemen raakt.
De uitbreiding beveel ik bijna zonder voorbehoud aan: hij is kort, en hij gaat precies over datgene waarvoor de halve doelgroep kwam opdagen.
Wil je de context, dan hebben we een stuk over hoe waarheidsgetrouw het Sicilië van deze game is en waarom het echte een stuk grimmiger was.
