Hangar 13 bracht Mafia: The Old Country uit op 8 augustus 2025 en deed iets wat niemand van de serie verwachtte. De speler wordt uit het neonverlichte Amerika gehaald en in Sicilië van begin twintigste eeuw gezet, met als hoofdpersoon Enzo Favara, een wees die elf jaar in de zwavelmijnen van Collezolfo werkte.
- Carusi: waar de game begint en wat die jeugd echt inhield
- De slavernij die officieel niet bestond
- Citroenen: de maffia groeide uit citrus, niet uit eer
- Waar de leegte vandaan kwam die de maffia opvulde
- Lupara: het wapen dat zijn naam gaf aan een soort moord
- Waarom ze naar Amerika vertrokken
- Waar de game wel afwijkt van de feiten
- Wat klopt en wat niet
- De conclusie
Het klinkt als een scenarioschrijver die zijn held een zware jeugd geeft voor het drama. In werkelijkheid is dit het meest gedocumenteerde deel van de game. En wat zelden gebeurt bij historische games: de werkelijkheid was duidelijk erger dan wat je te zien krijgt.
Carusi: waar de game begint en wat die jeugd echt inhield
Het woord waarmee de game Enzo aanduidt is niet verzonnen. "Carusu" betekent in het Siciliaans gewoon jongen, maar in de negentiende eeuw werd het een beroepsnaam: een kind dat zwavelerts van de mijngang naar de oppervlakte sjouwde.
De cijfers erachter lees je beter langzaam. Kinderen begonnen op hun achtste of negende, sommige verslagen noemen vier. Op hun schouders droegen ze zakken van 20 tot 30 kilo. Een dienst kon oplopen tot tien uur. In de mijnen Floristella en Grottacalda ging dat decennia zo door.
Wie op zijn achtste of negende begint, heeft doorgaans schouders krom van uitputting, scheve tanden, ogen ingevallen van de honger en een voorhoofd vol vroege rimpels.
In 1912 reisde Booker T. Washington, de Amerikaanse onderwijzer die zelf als jongen in de mijnen van West Virginia had gewerkt, door Europa en schreef "The Man Farthest Down". De Siciliaanse zwavelmijnen noemde hij het ergste wat hij had gezien.
Waar de game het zachter maakt. Enzo komt uit de mijn als een stevige jongeman die kan vechten en over daken rent. Een echte carusu was op zijn twintigste invalide met een vergroeide rug, als hij het al haalde.
De slavernij die officieel niet bestond
Hier begint het lelijkste deel, en juist dat loopt de game voorbij.
Het systeem heette soccorso morto, "dode hulp". Een arm gezin kreeg vooraf geld van een mijnwerker en gaf in ruil een kind af. De schuld werd afgewerkt, maar de rente en de kosten van eten liepen sneller op dan de jongen kon verdienen. In de praktijk bleef hij jaren in de mijn, soms voorgoed.
Waarom die hulp dood heette. Wie het geld aannam, verloor het recht om te klagen. Stierf het kind in de mijn, dan droeg de eigenaar geen verantwoordelijkheid. Juridisch bestond er geen slavernij in het verenigde Italië. In de praktijk werd een kind verkocht, en beide partijen wisten dat.
Citroenen: de maffia groeide uit citrus, niet uit eer
De romantische versie van het ontstaan van de maffia spreekt van een geheim broederschap dat boeren beschermde tegen vreemden. De economische geschiedenis antwoordt anders, en met bewijs.
In 2017 verscheen in de Journal of Economic History een artikel van Dimico, Isopi en Olsson met een veelzeggende titel: "Origins of the Sicilian Mafia: The Market for Lemons". De auteurs namen de gegevens van het parlementaire onderzoek Damiani uit 1881 tot 1886, dorp voor dorp over heel Sicilië, en legden de aanwezigheid van de maffia naast wat die dorpen verbouwden.
De kern van de uitkomst. De aanwezigheid van de maffia in de jaren 1880 hangt samen met citrusteelt en met niets anders. Tarwe, olijven, druiven, zelfs zwavel laten dat verband niet zien.
Waarom juist citroenen
De reden ligt bij de Britse marine. Nadat James Lind had vastgesteld dat citrus scheurbuik geneest, schoot de Europese vraag naar citroenen omhoog. Sicilië was de belangrijkste leverancier.
Wat volgt is de formule die overal georganiseerde misdaad kweekt: zeer hoge winst plus het ontbreken van een werkende staat. Een citroengaard bij Palermo bracht per hectare meer op dan bijna elk ander gewas in Europa. De oogst was makkelijk te stelen, de bomen makkelijk te vernielen, en er was geen politie om te bellen.
Zo verschenen mensen die voor een deel van de oogst de gaard bewaakten en meteen bepaalden aan wie en voor welke prijs die verkocht werd. Zo ontstonden tussenpersonen tussen teler en exporteur. Zij werden de maffia genoemd.
Waar de leegte vandaan kwam die de maffia opvulde
Italië werd in 1861 verenigd, en voor Sicilië betekende dat het inruilen van de ene verre baas voor de andere. De nieuwe staat inde belasting en haalde rekruten op, maar leverde geen rechtbanken die je kon vertrouwen en geen politie die kwam opdagen.
Het land bleef van baronnen die vaak in Napels of Rome woonden. De landgoederen werden beheerd door pachters, de gabellotti, en die huurden gewapende bewakers in. Uit die bewaking groeiden de families.
Historicus John Dickie, een van de belangrijkste kenners van het onderwerp, noemt de zwavelmijnen een echte broedplaats van maffia-activiteit. Er was een arbeidsmacht die in het gareel moest blijven, en geld dat bewaakt moest worden.
Dat mechanisme geeft de game correct weer. De maffia is er geen nobele bende, maar de partij die de rijken bedient en tegelijk uitkleedt.
Lupara: het wapen dat zijn naam gaf aan een soort moord
Het afgezaagde jachtgeweer dat het symbool van de Siciliaanse maffia werd heette lupara, van lupo, "wolf". Het begon als geweer voor de wolvenjacht, een gewoon voorwerp in een herdershuishouden.
De keuze is praktisch, niet esthetisch. Ingekorte lopen pasten onder een jas. Grove hagel op korte afstand liet geen kans en vroeg geen trefzekerheid. En het belangrijkste: om de andere woning had er zo een, dus de aanwezigheid ervan bewees niets.
Van hetzelfde woord komt lupara bianca, "witte lupara". Zo heet een moord waarna het lichaam nooit gevonden wordt. Geen lichaam, geen zaak.
Waarom ze naar Amerika vertrokken
De massale uittocht van Italianen naar de Verenigde Staten, zo'n vier miljoen mensen tussen 1880 en 1920 en overwegend uit het zuiden, wordt meestal afgedaan met een zin over een beter leven zoeken. De redenen waren concreter.
- Belastingen van de nieuwe staat. De eenwording legde het zuiden een belastingdruk op die was bedacht voor het industriële noorden.
- Grond die er niet was. Grote landgoederen werden niet opgesplitst, dus een boer kon geen eigenaar worden.
- De ineenstorting van zwavel. Siciliaanse zwavel voedde het eiland totdat de Amerikanen het goedkoper leerden winnen. De mijnen gingen dicht.
- Ziekte. Malaria in de laaglanden en uitbraken van cholera hielden levens kort.
Vanaf hier loopt een rechte lijn naar de rest van de serie. Tommy Angelo en Vito Scaletta zijn de kleinkinderen van de mensen die aan boord gingen. The Old Country laat zien waar ze vandaan kwamen.
Waar de game wel afwijkt van de feiten
Twee dingen houden geen stand, en allebei zijn het concessies aan de gameplay.
De geografie is samengeperst. Het verzonnen Valle Dorata zet de Etna pal naast de zwavelmijnen. In werkelijkheid ligt de Etna aan de oostkust, terwijl de mijnen en de belangrijkste maffia-activiteit in de westelijke en centrale provincies zaten. Daartussen ligt het halve eiland.
Auto's waren nergens vandaan te halen. In 1907 had Italië ongeveer één motorvoertuig per 5.500 inwoners. De achtervolgingen waar de game rijk aan is, waren in het Sicilië van die jaren fysiek met niemand te organiseren.
Het inwijdingsritueel met de sneden in de lip is daarentegen geen verzinsel. Dickie bevestigt dat het in Corleone precies zo ging.
Wat klopt en wat niet
Wat de game goed heeft
- Een carusu als held. Kinderen werkten echt in de zwavelmijnen, en het was er zwaarder dan de game laat zien.
- Leeftijd en gewicht. Vanaf acht jaar, zakken van 20 tot 30 kilo, diensten tot tien uur.
- Maffia en mijnen. Historici noemen de zwavelmijnen met zoveel woorden een broedplaats van de maffia.
- De sneden in de lip. Dat inwijdingsritueel werd in Corleone werkelijk toegepast.
- Het gat na de eenwording. De staat bereikte het eiland niet, en de maffia nam de plaats van de wet in.
Waar de game van de geschiedenis afwijkt
- Schuldslavernij. Soccorso morto kwam massaal voor, maar de game toont het nauwelijks.
- Citroenen. Citrus leverde de maffia haar eerste geld, in de game staat het op de achtergrond.
- De Etna. In de game torent hij boven de mijnen uit, in werkelijkheid zijn dat tegenovergestelde uiteinden van het eiland.
- Achtervolgingen met auto's. In 1907 had Sicilië ongeveer één auto per 5.500 inwoners.
De conclusie
Mafia: The Old Country is het zeldzame geval van een historische game die de details mist en de kern raakt. Samengeperste geografie en te veel auto's zijn te vergeven, zonder die dingen was er geen game.
In de basis is hij eerlijk. De maffia is hier geen broederschap met een erecode, maar een bedrijf dat draait op de weerloosheid van anderen. De kinderen in de mijnen zijn geen decor voor een dramatische proloog, ze zijn precies waar dat bedrijf op stond.
De enige serieuze klacht. De game is milder uitgevallen dan de bronnen. Het echte Sicilië van rond 1900 had Enzo geen gezondheid en geen kans gegeven.
Bronnen en waar dit artikel op gebaseerd is
- Dimico, Isopi, Olsson. "Origins of the Sicilian Mafia: The Market for Lemons". The Journal of Economic History, 2017
- Booker T. Washington. "The Man Farthest Down: A Record of Observation and Study in Europe", 1912, volledige tekst bij Project Gutenberg
- Materiaal van The Mob Museum over de samenwerking van Hangar 13 met historische adviseurs, met commentaar van historicus John Dickie
- Het parlementaire onderzoek Damiani naar Sicilië, 1881 tot 1886
