Game Ready 616.56 verscheen op 26 augustus, en op 1 september had hij klachten verzameld over flikkerende monitoren, korte zwarte schermen en verschoven kleuren. GTX 16, RTX 30, RTX 40 en RTX 50 zijn allemaal geraakt, dus vrijwel het hele wagenpark. NVIDIA heeft het probleem erkend en zegt aan een oplossing te werken, zonder datum.
Op zichzelf is dat niets bijzonders, drivers gaan bij iedereen stuk. Het probleem is dat dit geen losstaand geval is maar anderhalf jaar achter elkaar. En er gebeurt ondertussen nog iets: AMD, om wiens drivers vijftien jaar lang werd gelachen, is merkbaar bijgetrokken. In 2026 wordt de zin "NVIDIA heeft gewoon betere drivers" lastig vol te houden.
Wat er bij NVIDIA gebeurt
Het startpunt is januari 2025, de komst van de RTX 5090 en de 572-driverreeks die ondersteuning voor de 50-serie en DLSS 4 meebracht. Daarmee begonnen ook de zwarte schermen, blauwe schermen en crashes, en niet alleen op de nieuwe kaarten.
- De eerste golf. In ongeveer vier maanden kwamen er zes Game Ready-drivers en vier hotfixes, en aan het eind van die reeks waren de klachten over stabiliteit er nog steeds. Tien uitgaven achter een set fouten aan.
- 576.02. Dichtte in een keer veertig fouten, waaronder zwarte schermen en crashes in zware games op RTX 50 en RTX 40. Veertig oplossingen in een driver is geen prestatie om trots op te zijn, het is een optelsom van wat zich had opgestapeld.
- 595.59, februari 2026. Uitgebracht op de 26e en dezelfde dag ingetrokken. Een fout in de ventilatorregeling zorgde dat RTX 30-, 40- en 50-kaarten maar een ventilator zagen of lieten draaien. NVIDIA adviseerde terug te gaan naar 591.86, en pas 595.71 van 2 maart loste het echt op.
- 616.56, nu. Flikkeren, korte zwarte schermen en kleurverschuivingen, het vaakst in browsers en bij het afspelen van video.
De laatste heeft een onverwachte omweg die meteen iets zegt over de aard van de fout. Het flikkeren treedt vooral op bij uitvoer met acht bits per kanaal. Diezelfde monitor op tien bits zetten laat het ophouden. Dat doe je in de NVIDIA-app, onderdeel System, tabblad Monitors. Helpt dat niet, of kan de monitor geen tien bits, dan werkt teruggaan naar 610.88 wel.
GamersNexus vatte de hele periode zonder veel diplomatie samen als de slechtste lancering die ze bij NVIDIA hebben gezien. Bot gezegd, maar aan de rekensom verandert dat niets: tien uitgaven op rij tegen dezelfde symptomen.
Wat er bij AMD gebeurt
Meteen een kanttekening, anders wordt dit een pamflet. Bij AMD gaat het ook stuk, en zichtbaar.
De recente Adrenalin 26.6.2 kwam binnen met een drivertimeout in RoadCraft op RX 7000-kaarten, een crash in Battlefield 6 in combinatie met een Ryzen AI 9 HX 370, en een paars scherm met de HP Reverb G2 op RX 6000 in SteamVR. Plus een aparte toestand voor Windows 10: een dag na de release bevestigde AMD dat de kaart na installatie een geel uitroepteken krijgt in Apparaatbeheer.
Het verschil is niet dat AMD vlekkeloos is geworden. Het verschil zit in het karakter van de storingen. Bij AMD gaat het om specifieke games en specifieke hardwarecombinaties, ellende die je omzeilt door een functie uit te zetten of op de volgende build te wachten. Bij NVIDIA gaat al anderhalf jaar juist stuk wat nooit stuk hoort te gaan: beeld op een monitor krijgen en ventilatoren laten draaien.
Op een schone Windows 11 met een RX 9000-kaart en zonder oude software in het systeem zijn drivercrashes zeldzaam geworden. Vijftien jaar geleden had je die zin over een Radeon niet kunnen schrijven.
De hardwareplanner, en waarom je die niet zomaar uitzet
Dan het deel waardoor de driverproblemen van NVIDIA harder aankomen dan nodig zou zijn.
Hardwareversnelde GPU-planning is een functie van Windows. Normaal legt de processor de wachtrij met werk voor de videokaart klaar; met de planner aan geeft Windows een deel daarvan aan de kaart zelf, die daar een eigen blok voor heeft. De winst zit meestal niet in beelden per seconde maar in hoe gelijkmatig ze binnenkomen, en in invoervertraging.
Jarenlang was dat een instelling voor liefhebbers: aanzetten, meten, houden of weer uit. Nu niet meer.
- Bij NVIDIA is het een harde eis voor frame generation. Met de planner uit gaat DLSS Frame Generation simpelweg niet aan. Dat is geen advies maar een voorwaarde, en het staat zelfs in de supportpagina's van CD Projekt Red voor Cyberpunk 2077 en The Witcher 3.
- Bij AMD bestaat die eis niet. FSR 3 genereert beelden ook met de planner uit. AMD raadt aan hem aan te zetten en waarschuwt dat je anders meer tearing kunt krijgen, maar dat is een aanbeveling, geen slot.
- In Windows 11 staat hij standaard aan, in Windows 10 moet je hem met de hand aanzetten bij de beeldscherminstellingen.
Daarmee zit een GeForce-bezitter klem. Het klassieke advies bij vreemd gehaper en crashes luidt "zet de hardwareplanner eens uit". Dat advies werkt. Maar door hem uit te zetten raak je frame generation kwijt, en op heel wat kaarten is juist dat de reden dat een game speelbaar loopt. Een Radeon-bezitter staat niet voor die keuze.
Wat de planner kost
Nog een detail dat zelden ter sprake komt: de planner heeft ruimte in het videogeheugen nodig voor zijn eigen buffer. Metingen komen tot een gigabyte.
Op een kaart met zestien gigabyte is dat ruis. Op een kaart met acht gigabyte in een moderne game die het geheugenplafond toch al schuurt, is een gigabyte het verschil tussen "loopt" en "hapert op texturen". Precies daarom leeft het advies om de planner uit te zetten nog: op zwakkere kaarten helpt het soms echt, en niet door toverij maar door vrijgekomen geheugen.
De praktische lezing is simpel. Heb je 12 gigabyte of meer, laat de planner aan en denk er verder niet over na. Heb je acht, probeer beide in jouw game en kijk naar het geheugen in plaats van naar het gemiddelde beeldtempo. En onthoud de prijs: op een GeForce betekent planner uit ook frame generation uit.
Wat je hiermee doet
- Flikkerende monitor na 616.56. Zet de uitvoer op tien bits per kanaal in de NVIDIA-app. Werkt dat niet, ga terug naar 610.88.
- Werk niet bij op de dag dat een driver uitkomt. Het verhaal van 595.59, binnen enkele uren ingetrokken, maakt het argument voor wachten beter dan welk advies ook. Wacht een paar dagen en lees de discussies.
- Houd de laatste werkende versie bij de hand. Teruggaan heeft in dit verhaal al twee keer geholpen: 591.86 in februari en 610.88 nu.
- Wissel niet van videokaart vanwege drivers. Bij beide fabrikanten gaat er wat stuk, de vraag is alleen wat.
En de conclusie over deze hele periode is deze. NVIDIA verkocht jarenlang niet alleen prestaties maar ook rust: installeren en vergeten. Anderhalf jaar zwarte schermen, een driver die binnen een dag werd ingetrokken en nu flikkerende monitoren hebben aan die rust geknabbeld. Zolang Radeon achterliep op functies kon je zulke dingen door de vingers zien. Dat gat is kleiner geworden, en het gesprek over drivers is voor een van de twee partijen niet meer comfortabel.
Bronnen
De problemen met driver 616.56, de getroffen series, het verband met achtbitsuitvoer, de erkenning door NVIDIA en het teruggaan naar 610.88: berichtgeving van VideoCardz, Wccftech en The FPS Review van 31 augustus en 1 september 2026, plus de discussiedraad over de driver op het forum van NVIDIA. Het intrekken van driver 595.59 op 26 februari 2026, de ventilatorfout op RTX 30, 40 en 50, het advies terug te gaan naar 591.86 en de oplossing in 595.71 van 2 maart: Tom's Hardware, VideoCardz, Guru3D en Neowin. De 572-reeks, de golf zwarte schermen vanaf januari 2025, zes Game Ready-drivers en vier hotfixes in vier maanden, veertig oplossingen in 576.02 en het oordeel van GamersNexus: Tom's Hardware. De fouten van Adrenalin 26.6.2 in RoadCraft, Battlefield 6 en SteamVR, en de bevestiging van AMD over het gele vlaggetje in Apparaatbeheer op Windows 10: berichtgeving over de driver. Dat de hardwareplanner verplicht is voor DLSS Frame Generation staat in de supportpagina's van CD Projekt Red voor Cyberpunk 2077 en The Witcher 3. Het ontbreken van die eis bij FSR 3 en de aanbeveling van AMD om de planner aan te zetten: materiaal van AMD. Het videogeheugen dat de buffer van de planner inneemt, tot een gigabyte: metingen van XDA.
